علم دریا شناسی در نهج البلاغه

ﻋﻠﯽ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﻟﺴﻼﻡ
ﺧﻄﺒﻪ ﺍﻭﻝ ﻧﻬﺞ ﺍﻟﺒﻼﻏﻪ :
ﺗﺄﻳﻴﺪ ﻭ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺑﻪ " ﻋﻠﻢ ﺩﺭﯾﺎﺷﻨﺎﺳﯽ Sea logy "
ﺩﺭ ﺑﺨﺸﯽ ﺍﺯ ﺧﻄﺒﻪ ﯾﮏ ﻧﻬﺞ ﺍﻟﺒﻼﻏﻪ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ ﻫﺎﯼ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﺭﺍ ﺁﻓﺮﯾﻨﺶ ﺟﻬﺎﻥ ﺫﮐﺮ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ .
ﮐﻪ ﻣﻮﻻ ﻋﻠﯽ ( ﻉ ) ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺧﻮﺩ ﻓﺮﻣﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ :
« ﺳﭙﺲ ﺧﺪﺍﯼ ﺳﺒﺤﺎﻥ ﻃﺒﻘﺎﺕ ﻓﻀﺎ ﺭﺍ ﺷﮑﺎﻓﺖ ﻭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺫﮐﺮ ﺩﻭ ﻫﻮﺍﯼ ﺭﺍﻩ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻪ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﻭ ﺯﻣﯿﻦ ﺭﺍ ﺁﻓﺮﯾﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺁﺏ ﺭﻭﺍﻥ ﺳﺎﺧﺖ ﺁﺑﯽ ﮐﻪ ﺍﻣﻮﺍﺝ ﻣﺘﻼﻃﻢ ﺁﻥ ﺷﮑﻨﻨﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺑﺮ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﻣﯽ ﻧﺸﺴﺖ .
ﺁﺏ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺑﺎﺩ ﻭ ﻃﻮﻓﺎﻧﯽ ﺷﮑﻨﻨﺪﻩ ﻧﻬﺎﺩ ﻭ ﺑﺎﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻥ ﺁﻥ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻧﮕﻬﺪﺍﺭﯼ ﺁﺏ ﻣﺴﻠﻂ ﺳﺎﺧﺖ ﻭ ﺣﺪ ﻭ ﻣﺮﺯ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻓﺮﻣﻮﺩ . »
ﻓﻀﺎ ﺩﺭ ﺯﯾﺮ ﺗﻨﺪ ﺑﺎﺩ ﻭ ﺁﺏ ﺑﺮ ﺑﺎﻻﯼ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻮﺩ ﺳﭙﺲ ﺧﺪﺍﯼ ﺳﺒﺤﺎﻥ ﻃﻮﻓﺎﻧﯽ
« ﺑﺎﺩ ﺗﻨﺪﯼ ﮐﻪ ﺧﺸﮏ ﻭ ﺑﯽ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺍﺳﺖ »
ﺑﺮ ﺍﻧﮕﯿﺨﺖ ﮐﻪ ﺁﺏ ﺭﺍ ﻣﺘﻼﻃﻢ ﺳﺎﺧﺖ
( ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﻋﻠﻢ ﺩﺭﯾﺎﺷﻨﺎﺳﯽ ) ﻭ ﺍﻣﻮﺍﺝ ﺁﺏ ﺭﺍ ﭘﯽ ﺩﺭ ﭘﯽ ﺩﺭ ﻫﻢ ﮐﻮﺑﯿﺪ .
ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﻭﺯﯾﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻧﻘﻄﻪ ﺍﯼ ﺩﻭﺭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺍﻣﺮ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺍﻣﻮﺍﺝ ﺩﺭﯾﺎﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺳﻮ ﺭﻭﺍﻥ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺮ ﻫﻢ ﮐﻮﺑﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻫﻤﺎﻥ ﺷﺪﺕ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻓﻀﺎ ﻭﺯﯾﺪﻥ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﺮ ﺍﻣﻮﺍﺝ ﺁﺑﻬﺎ ﺣﻤﻠﻪ ﻭﺭ ﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭﻝ ﺁﻥ ﺑﺮ ﻣﯿﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺁﺧﺮﺵ ﻣﯽ ﺭﯾﺨﺖ
( ﺯﯾﺮ ﻭ ﺭﻭ ﮐﺮﻥ ﻣﺤﺘﻮﺍﯼ ﺧﺸﮑﯽ ﻭﺣﻞ ﮐﺮﺩﻥ ﺍﻣﻼﺡ ﻭﮔﺎﺯﻫﺎ ) ﻭ ﺁﺑﻬﺎﯼ ﺳﺎﮐﻦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻣﻮﺍﺝ ﺳﺮﮐﺶ ﺑﺮﮔﺮﺩﺍﻧﺪ ﺗﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺁﺑﻬﺎ ﺭﻭﯼ ﻫﻢ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﭼﻮﻥ ﻗﻠﻪ ﻫﺎﯼ ﺑﻠﻨﺪ ﮐﻮﻫﻬﺎ ﺑﺎﻻ ﺁﻣﺪﻧﺪ، ﺍﻣﻮﺍﺝ ﺗﻨﺪ ﺑﺎ ﮐﻒ ﻫﺎﯼ ﺑﺮﺁﻣﺪﻩ ﺍﺯ ﺁﺑﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻮﺍﯼ ﺑﺎﺯ ﻭ ﻓﻀﺎﯼ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﺑﺎﻻ ﺑﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻫﻔﺖ ﺁﺳﻤﺎﻥ
( ﻃﺒﻘﺎﺕ ﮔﺎﺯﯼ ﺟﻮ ) ﺭﺍ ﭘﺪﯾﺪ ﺁﻭﺭﺩ .